जात्राया तिथि मितिमेलाया तिथि मितिकाठमाडौंLalitpurधुलिखेलमध्यपुर
 थायथासया द्यः जात्राः 

नेवाःतय थःथःगु थाय्या द्यः जात्राया  नां तिथिमिति कथं थथे खः-

ल्या: महिना पक्ष ला तिथि जात्रा थाय्
१. कार्तिक शुक्लपक्ष कछला थ्व प्रतिपदा, म्हपुजा मैति अजिमा जात्रा मैति
२. कार्तिक  शुक्लपक्ष कछला थ्व अष्टमी,नवमी,दशमी महालक्ष्मी द्यःया जात्रा बलम्बु
३. मंसिर शुक्लपक्ष कछला थ्व सकिमनापुन्हि महालक्ष्मी द्यःया जात्रा थँक्वा:,थानकोट
४. मंसिर शुक्लपक्ष कछला थ्व सकिमनापुन्हिनिसें कछलागा तृतीयातक चन्द्रविनायक व भैरबनाथया जात्रा चाबहिल
५. मंसिर कृष्णपक्ष कछला गा दशमी गुह्येश्वरी जात्रा गुह्येश्वरी
६. मंसिर कृष्णपक्ष कछला गा बालाच:र्हे व आमाइ अजिमाया जात्रा यँ लुति
७. मंसिर शुक्लपक्ष थिंला थ्व   यल कात्ति प्याखं यल
८. मंसिर शुक्लपक्ष थिंला थ्व ब:खुमद अष्टमी न्हय्गां जात्रा, बालकुमारी नगां
९. मंसिर शुक्लपक्ष थिंला थ्व ब:खुमद अष्टमी न्हय्गां जात्रा,बालकुमारी व बिष्णुदेवी पांगा
१०. मंसिर शुक्लपक्ष थिंला थ्व नवमी न्हय्गां जात्रा,इन्द्रायणी व गणेश किपू
११. मंसिर शुक्लपक्ष थिंला थ्व नवमी न्हय्गां जात्रा, विष्णुदेवी सतुंग:
१२. मंसिर शुक्लपक्ष थिंला थ्व नवमी न्हय्गां जात्रा, विष्णुदेवी मच्छेगां
१३. मंसिर शुक्लपक्ष थिंला थ्व नवमी न्हय्गां जात्रा, भैरब ल्वहंखा
१४. मंसिर शुक्लपक्ष थिंला थ्व नवमी न्हय्गां जात्रा, भैरब बोसिगां
१५. मंसिर शुक्लपक्ष थिंला थ्व दशमी इन्द्रायणी द्यःया जात्रा किपू
१४. मंसिर शुक्लपक्ष थिंला थ्व य:मरि पुन्हि ल्हासां महामञ्जुश्री बिज्या:इगु मेला ल्हासापाक्वय्
१५. पौष शुक्लपक्ष पोहेला थ्व मिलापुन्हि चाँगुनारायणया कलश जात्रा चाँगु
१६. पौष शुक्लपक्ष पोहेला थ्व अष्टमी जनबहा:द्यो:या न्हवं जनबहा:
१७. फागुन शुक्लपक्ष चिल्ला थ्व होलीपुन्हि चकंद्यो:या जात्रा यें
१८. चैत्र कृष्णपक्ष चिल्ला गा तृतीय  करुणामयया रथ जात्रा नाला
१९. चैत्र कृष्णपक्ष चिल्ला गा पाहाँच:र्हे न्यत अजिमा देवीगण प्याखं जात्रा न्यत
२०. चैत्र कृष्णपक्ष चिल्ला गा चतुर्दशी,पाहाँच:र्हे(पारुतक) तक्ति अजिमा व वतु लुमरी अजिमा जात्रा यें
२१. चैत्र शुक्लपक्ष चौला थ्व प्रतिपदा  भद्रकाली वो कङ्ग अजिमाया खःल्वाकीगु जात्रा यँय् असनय्
२२. चैत्र शुक्लपक्ष चौला थ्व पारु चोबहा:द्यो:या न्हवं चोबहा:
२३. चैत्र शुक्लपक्ष चौला थ्व अष्टमी चोबहा:द्यो:या ख: जात्रा चोबहा:
२४. चैत्र शुक्लपक्ष चौला थ्व चतुर्दशी कमलादी गनेद्यो:या जात्रा कमलादी,यें
२५. चैत्र शुक्लपक्ष चौला थ्व अष्टमी निसें सिमधःतक जन्बहाःद्यःया रथ सालीगु यात्रा यँय् 
२६. चैत्र शुक्लपक्ष चौला थ्व एकादशी चण्डेश्वरीद्यः या रथ जात्रा टोखा
२७. चैत्र शुक्लपक्ष चौला थ्व ल्हुतिपुन्हि बज्रयोगिनी जात्रा सक्व
२८. चैत्र शुक्लपक्ष चौला थ्व ल्हुतिपुन्हि मनमैजु अजिमाया जात्रा फुसिंख्य:
२९. चैत्र     मसान्तनिसें वैशाख १ तक भैरवी यात्रा नक्वाः
३०. वैशाख   संक्रान्ति खायु संन्हु बिस्का जात्रा खोपया  
३१. वैशाख   संक्रान्ति खायु संन्हु महाकाली, महालक्ष्मी, ब्रम्हायणी, छुँमां जात्रा खोपया
३२. वैशाख     २ गते सुथसिया भुइसिन जात्रा थिमि
३३. वैशाख     २ गते म्येप्वा: खनिगु बिस्का जात्रा बोडे,थिमि
३४. वैशाख कृष्णपक्ष चौला गा प्रतिपदा  वैष्णवी द्यःया जात्रा विशाल नगर
३५. वैशाख कृष्णपक्ष चौला गा प्रतिपदा करुणामय रथ जात्रा दोलखा 
३६. वैशाख कृष्णपक्ष चौला गा तृतीय सँकोया जात्रा सँको
३७. वैशाख कृष्णपक्ष चौला गा आमाइ,औँशी छिन्नमस्ता किलेश्वर मूल जात्रा चाँगुँ 
  वैशाख शुक्लपक्ष बछला थ्व द्वितीयानिसें पंचमीतक नाला महालक्ष्मी जात्रा नाला
३८. वैशाख शुक्लपक्ष बछला थ्व अक्षय तृतिया महालक्ष्मी भैरव जात्रा  लुभु
३९. वैशाख शुक्लपक्ष बछला थ्व पञ्चमी निसें सिमधःतक बुङ्गद्यः सालिगु रथ जात्रा यलय्  
४०. वैशाख शुक्लपक्ष बछला थ्व  स्वाँयापुन्हि, भोपुन्ही चण्डेश्वरी अजिमाया जात्रा,बुद्ध जयन्ती भोँत 
  वैशाख शुक्लपक्ष बछला थ्व स्वाँयापुन्हिया दिन न्ह्य:या ल्यु लागु शनिबार टिष्टुङ्गया बज्रबाराही जात्रा टिष्टुङ्ग
४१. वैशाख शुक्लपक्ष बछला थ्व बछला पुन्ही  भगवतीया जात्रा पलांचो
४२. जेष्ठ शुक्लपक्ष तछला थ्व ज्याः पुन्ही  भैरव भद्रकाली जात्रा पनौति
४३ आषाढ कृष्णपक्ष तछला गा भलभलः अष्टमी मचातिया जात्रा ( त्रिशुल यात्रा) गोल
  आषाढ शुक्लपक्ष दिल्ला थ्व द्वितीया जगन्नाथ द्य:या रथ जात्रा यें,लायकु
४४. आषाढ शुक्लपक्ष दिल्ला थ्व सप्तमी गङ्गामाइ रथ जात्रा गोल 
  श्रवण शुक्लपक्ष गुंला थ्व पञ्चमीनिसें गुँलागा अष्टमीतक भातिगा: आजुया प्याखं सबल बहा:
  भाद्र     संक्रान्ति किपूया बाघभैरब आजुया जात्रा किपू
  भाद्र कृष्णपक्ष गुंला गा सपारु साया वानिगु जात्रा स्वनिग
४५. भाद्र कृष्णपक्ष गुंला गा द्दितीया  निसें पंचमी तक श्री नीलबाराही गण प्याखं  जात्रा बोडे,खोप
  भाद्र कृष्णपक्ष गुंला गा द्दितीया थिमि भैरब नाच जात्रा थिमि
४६. भाद्र कृष्णपक्ष गुंला गा पंचमी नृसिंह जात्रा यलया 
४७. भाद्र कृष्णपक्ष गुलां गा अष्टमी नारायणी भगवती जात्रा पाल्पा  
४८. भाद्र कृष्णपक्ष गुलां गा नवमी भिन्द्यः जात्रा यल 
  भाद्र कृष्णपक्ष गुलां गा त्रयोदशी फम्पिया बज्रयोगिनी जात्रा फम्पिया
  भाद्र शुक्लपक्ष यंला थ्व कायाष्टमीनिसें  किलाघ: त्वा:या दीप्याखं , कागेश्वर महाद्य:या मेला किलाघ:
४९. भाद्र शुक्लपक्ष यंला थ्व द्वादशी कुमारी ,गणेश ,भैरब  जात्रा , मतया येँदेया
५०. भाद्र शुक्लपक्ष यंला थ्व चतुर्दशी कुमारी ,गणेश ,भैरब  जात्रा , इन्द्रजात्रा येँदेया
  भाद्र शुक्लपक्ष यंला थ्व येँयापुन्ही कालेश्वर महाद्य:या जात्रा  
५१. आश्विन कृष्णपक्ष यंला गा चौथी कुमारी ,गणेश ,भैरब  जात्रा , नानिचाया: येँदेया
५२. आश्विन कृष्णपक्ष यंला गा द्वादशी हरिशंकर जात्रा फम्पिया 
५३. आश्विन शुक्लपक्ष कौला थ्व पंचमी पचलिभैरब जात्रा, पचिमरः जात्रा  यँया
  आश्विन शुक्लपक्ष कौला थ्व दशमीनिसें  धुलिखेल भगवती जात्रा धुलिखेल
५४. आश्विन शुक्लपक्ष कौला थ्व मोहनी बेलय्  सिकाली जात्रा खोनाया 
  आश्विन शुक्लपक्ष कौला थ्व एकादशी अन्नपूर्ण जात्रा  असन
थुगु खँया सिलसिलाय् थौं स्वयाः निसः दँ न्हापा अर्थात सन् १७९३ स नेपालय् झाःम्ह कर्क पेटिक भाजुं च्वयाद्युगु सफुली ( an account of the kingdom of nepal, 1811 A.D.) न्हेथनातःगु गुलिखे जात्रा नं लुमंकेबहथू गथेकि,
 
१.औधुन महिनाय् (november,December थिंलाय्?) पशुपतिमहाद्यःया नामय् चाः हुलेगु खुइपेङ्गु शिवलिङ्ग जात्रा,
२. वैशाखय् गुह्यश्वरीया नामय चाःहुलेगु च्वय्पेङ्गु कुण्ड जात्रा,
३. चैत्रय् जुइगु वागमति –शुक्रर्ती) निसें वागद्धार तकया वागमति जात्रा,
४. वैशाखय् पचलि भैरवनिसें भीमसेन स्थान तक जुइगु विष्णुमति जात्रा,
५. वैशाखय् शंखमूलनिसें वज्रयोगिनीतक जुइगु मनमति जात्रा,
६. जेष्ठय् शिवखः बहालं शुरु यासे भुयुजःसि, खोपया हनुमानतीर्थ वो महाद्यः पुखुली मोःल्हू वनेगु रुद्रमति जात्रा,
७. कार्तिकय् यलया चोबहालं पलांचोकतक यंकेगु झिन्च्याम्ह देवीया भगवती जात्रा,
९. कार्तिकय् जुइगु कर्कोटक निसें मणिचुड दहतकया पोखरा –पुखु) जात्रा,
१० श्रावणय् जुइगु दहचोनिसें थिमिया बालकुमारीतकया इन्द्रजात्रा,
११. बैशाखय् जुइगु स्वयम्भूनाथया मञ्जुश्रीनिसें वज्रजोगिनी तकया सरस्वती जात्रा,
१२. वैशाखय् हे जुइगु भोगनाथ –जन्बाहाद्यः) जात्रा,
१४. चैत्रय् सुकुलध्वाखानिसें चोपिङ्गल तक जुइगु भैरव जात्रा,
१५. चैतय् हे देवपत्तन –गोल) नसें तिनिखेल लुमरु अजिमातक जुईगु पुस्ताइर? मुख जात्रा, थुपिं दँय् दँय् जुइगु जात्राया नापं गुगुं दँय् वैशाख निसें श्रावण पेला तक तःधंगु चखः नं जू, थुकी 

 

 

थायथासया मेला 

नेवाःतय थःथःगु थाय्या मेलाया  नां तिथिमिति कथं थथे खः-

ल्या: महिना पक्ष ला तिथि मेला,पर्ब,पूजा,व्रत थाय्
  कार्तिक शुक्लपक्ष कछला थ्व म्हपूजा न्हुदंया भिन्तुना  नेपलमंडल
  मंसिर कृष्णपक्ष कछ्ला गा वालाच:र्हे पशुपति वालाम्हु वनेगु पशुपति
१. मंसिर शुक्लपक्ष थिंल्ला थ्व थिंल्लापुन्हि य:मरिपुन्हिया मेला , खोप अनन्त लिंगेश्वर मेला  
  पौष शुक्लपक्ष पोहेला थ्व तृतीया  दकले चिहाकगु न्ही  
२. पौष शुक्लपक्ष पोहेला थ्व मिलापुन्हि खोप हनुमंती खुसी मेला, स्वस्थानीव्रत आरम्भ खोप,सको
  माघ कृष्णपक्ष पोहेला गा माघसंक्रान्ति देवघाटय् मकर मेला देवघाट
  माघ कृष्णपक्ष पोहेला गा औंशी आर्यघाटय् माधवनारायण मेला आर्यघाट
  माघ शुक्लपक्ष शिल्ला थ्व श्रीपञ्चमी श्रीपञ्चमी सरस्वती मेला सरस्वती मन्दिर
  माघ शुक्लपक्ष शिल्ला थ्व सिंपुन्हि स्वस्थानीव्रत सिधयकेगु  
  फागुन कृष्णपक्ष शिल्ला गा सिलाच:र्हे  पशुपति मेला पशुपति मन्दिर
  फागुन शुक्लपक्ष चिल्ला थ्व अष्टमी चीरस्वा:य  बसन्तपुर यें
  फागुन शुक्लपक्ष चिल्ला थ्व होलिपुन्हि होलिया मेला नेपा
  चैत्र कृष्णपक्ष चिल्ला गा अष्टमी दु दु च्याँ च्याँ  
  चैत्र शुक्लपक्ष चौला थ्व ल्हुतिपुन्हि बालाजु २२ धारा मेला बालाजु
  बैशाख   बैशाखसंक्रान्ति १ गते टोखा सपनतीर्थ मेला टोखा
  बैशाख कृष्णपक्ष चौला गा      
  बैशाख शुक्लपक्ष वछ्ला थ्व      
  जेष्ठ कृष्णपक्ष वछ्ला गा      
  जेष्ठ शुक्लपक्ष तछला थ्व      
  असार कृष्णपक्ष तछला गा      
  असार शुक्लपक्ष दिल्ला थ्व      
  श्रावन कृष्णपक्ष दिल्ला गा:      
  श्रावन शुक्लपक्ष गुंला थ्व नागपञ्चमी नागपूजा,नक्साल नागपोखरी मेला,टौदह(चोभार) मेला  
  श्रावन शुक्लपक्ष गुंला थ्व द्वादशी बहिद्यो: ब्वये  
  श्रावन शुक्लपक्ष गुंला थ्व गुँलापुन्हि    
  भाद्र शुक्लपक्ष        
  भाद्र शुक्लपक्ष ञला थ्व प्रतिपदा' खोप डोलेश्वर मेला  
  भाद्र शुक्लपक्ष ञला थ्व येँयापुन्हि यें दहचोक मेला , खोप सिद्धपोखरी मेला  
  आश्विन शुक्लपक्ष कौला थ्व कतिपुन्हि योसिमत वियेगु  
  आश्विन शुक्लपक्ष कौला थ्व कतिपुन्हिनिसें लक्षि माय् अप्सं च्वनिगु मेला च्वबहा:
  कार्तिक शुक्लपक्ष कछ्ला थ्व सकिमनापुन्हि नमोबुद्धया बिशेष मेला नमोबुद्धया

 
 

(२२)    ल:या द्द्य: गंगामाइया जात्रा 

                  गंगायात हिन्दू धर्मावलम्बीपिंस द्द्य:कथं हनावयाच्वंगु दु | खुसियात हे गंगाया प्रतिककथं काइगु जुगुनी येंया बागमतीयात मू खुसिकथं कयातगु खसा भारतय् प्रशिद्द खुसि गंगाकथं मानेयानाच्वंगु दु | गंगाया उत्पतिया बारे थीथी मत त दु थुकीं ब्रम्हाया कमण्डलुं जूगु धइगु छथी दुसा मेगु वैष्णवीपिनी बाखंकथं ब्रम्हा बिष्णुया तुति सिइकूगु ल:हे गंगा ख: | छगु धापुकथं गंगा पर्बतया जुजु हिमवान व लानी मेनाया म्ह्याय् ख: | पृथ्वी च्वंपिं मनूतय् पापमोचनया नितीं स्वर्गं धर्तिइ क्वहाँ व:गु बेले महाद्द्यवं छ्यनय् फयाका:गुलिँ गंगा महाद्द्य:या छ्यनय् ला:गु ख: धाइ | थ्वहे महाद्द्य:या छ्यनय् लां पिहाँ व:गु गंगाय् म्व: ल्हुल धासा दक्वं पापमोचन जुइगु अले जीवन-मृत्युया चक्रं मुक्त जुइ धैगु जनविश्वास नं दु | 
 
          पशुपतिनाथया छ्यनय् च्वनाच्वंम्ह गंगामाइया (ल:या द्द्य:नं धाइ ) जात्रा आषाढ शुक्लपक्ष दिल्लाथ्व सप्तमी तिथि खुनु जुइगु जात्रा ख: | गंगामाइया थ्व मुर्ति यात जत्राया छ्न्हु न्ह्य विधिवत पुजा याना: आर्यघाटय् च्वंगु गंगामाइया देगालय् यंका: न्हवं यायेगु याइ | उखुनु चच्छी हे श्रद्दालु भक्तजनपिं देगलय् जाग्राम च्वनिगु चलन दु | जात्रा खुनु सुथय् गंगामाइ देग: या पुजारीं नित्य पूजा याना: होम पूजा व जप न याइ | थ्व धुंका: पशुपतिया प्यम्ह: भट्ट पुजारिपिं वया: बिधिपूर्बक गंगामाइया पूजा याइगु चलन दु | थथें भट्टपिनिपाखें सकतां पूजा क्वचायका: पूजा क्वचा:गु सुचं ब्युवनिगु चलन दु | थुगु रथयात्रायानितीं गुरुजुया पल्टन अनिवार्य वयमागूचलन दु | 
 
         गंगामाइया मुर्तियात ब्रम्हा,बिष्णु,व महेश्वरया स्वरूपया स्वतं दुगु प्यागोडा शैलिया रथय् तया: सास्कृतिक बाजागाजा सहितं सनिलय् यात्रा न्ह्याकिगु व गुरुजुया पल्टनं तोप बढाईं यायेवं न्ह्याकिगु रथ यात्राय् पन्चेबाजां नं ब्वति काय मा | थ्व गंगामाइ या रथ पशुपति या ग्वलय च्वंगु बज्रधरय् दिका: तइ | रथयात्रा या नितीं गुरुजुया पल्टन वय् धुनेवं गंगामाइया पुजारी देगलय् पूजा यानात:म्ह गंगामाइया मुर्तियात ज्वना: रथय् विराजमान् याका: रथयात बज्रधरं साली | बज्रधरं पंचदेवलं-बनकाली-गौशाला-जयबागेश्वरी-नवाली टोल-ताम्रेश्वर टोल-दथु टोल- पाचा टोल- भीमसेनस्थान-धुम्नेश्वरी चाहिका: जात्रा याना: लिपतय् बज्रधरय् थ्यंका गुरुजुया पल्टनं तोप बढाईं याय धुंका: जात्रा क्वचाई | गंगामाइया रथय् राजप्रतिनिधि कथं हनुमानढोका दरबारं मल्लकालीन राज खड्ग यंका: तइगु चलन नं दु | जात्राया नितीं लुं सियातम्ह थ्यंमथ्यं साढे दुई  (२) फिटया जलवारया मुर्तियात बहुमूल्य तिसावसतं तियका: तई | पशुपति देवपाटन लागाय् जात्रा क्वचायवं स्थानीय व सिं गोश्वरा कार्यालयं  हाम्व: या लड्डु व शिवावजी इनेगु प्रचलन दु |  
 
            थ्व जात्रा छगु इलय् असारय् वा मवया बुँ ज्या यायेत ल: मदया: वा वय्केत गंगामाइ या पूजा यात: वया लिपा वा वल: धइगु जनविश्वासकथं गंगामाइ या जात्रा दयदसं न्ह्याना च्वंगु दु | पशुपति क्षेत्र बिकाश कोषया अमालकोट कचहरीया द्वारे पूर्ण डंगोलया कथं जात्राखुन्हु न्हिनय्  हनुमान ध्वाखां ३२ म्हेसिया (सुइन्हिम्ह) गुर्जुया पल्टन पशुपति देगलं च्वाम्व: व पंखा हया बाजंलिसें आमलकोटया रैकरमिपिं पशुपति नाथ देगया मूलभट्ट गणेश भट्ट यात नापं लायगु व अनुमति काय धुंका: खड्गनिशान लिसें गुर्जुया पल्टनं बढाईं यातकी जात्रा न्ह्याइगु ख: |
 
          पूर्ण डंगोलया जानकारीकथं थुगु जात्रा जुजु रणबहादुर शाहया पालेनिसें न्ह्या:गु ख: | उगु इलय् (रानी) लानी तसकं मफुगु वबले जोशी क्यना स्व:बले जोशिं लानीया नामय् द्द्य:पलिस्था याना: जात्रा यायगु जुक्ति ब्यू कथं लानीया नामय् गंगामाइ या ख: जात्रा न्ह्या:गु ख: | थ्व गंगामाइ या जात्रा क्वचायवं द्द्य:यात पशुपति महाद्द्य:या देग: दुने हे बिज्याकिगु चलन दु |
पशुपति आर्यघाटया लिक्क्सं नं गंगामाइ या देग: पलिस्था यानात:गु दुगुलिं भक्तजनपिंस न्हिथं अ:पुक हे दर्शन याय् फइ | 
 
 
थ्क्वा:( थानकोट) या महालक्ष्मी जात्रा 
 
                 थ्क्वा: येंया पश्चीम लागाय् पुलांगु नेवा: बस्ति ख: | थक्वाथय् दयंदसं सकिमिला (सकिमन्हा) पुन्ही खुनु त:जिक जात्रा जुइ | थन बिशेष याना महालक्ष्मी या जात्रा धका: धा:सा: मुख्य रुपय् गणेद्द्य:, भैल:द्द्य:,व नारांद्द्य:या जात्रा जुइ | थनया जात्रा बैकुण्ठ चतुर्दशी खुनुनिसें न्ह्याई | बैकुण्ठ चतुर्दशी यात नारांद्द्य: या मू दिं कथं काइ | थुखुनु हिन्दुधर्माबलम्बी पिंसं हिंसादी कर्म याय मज्यु सां मेय् स्याना छ्वयलाबू यायेमगु चलन दु | 
          
                थक्वाय् सकिमिला पुन्ही खुनु आदिनारायणद्द्य:या थाय् मेला नापं थनया सिलाफ: धइगु थासय् चिभा:द्द्य: या थाय् थक्वा: या हे पूलापिं लामातय् पाखें चच्छी घेवा याना, जाग्राम च्वना: अन दुगु चीभा: पूजा याना बुद्द या आराधना यायेगु याइ | 
 
                नारांद्द्य:या मेला क्वचाय्का सनिलय् महालक्ष्मी द्द्य: याथाय् होम् पूजा याना, दुगु व मेय् या बलि बिइगु चलन दु | होम् पूजा चच्छी यंक जुइ, थथें पुन्ही खुन्हु या जात्रा यात मूया: धका: धायगु याइ | वयां कन्ह्य् खुन्हु सुथ न्हापां (करिब ४,५ बजे) ग्वातय् गुथी मन्द: मेय् हया ल्वँथ धयागु थासय् ची | अन चिनातम्ह मेय् व महालक्ष्मी द्द्य: या गजू चुलात कि उम्ह मेय् अथे सी अलेतिनी महालक्ष्मी द्द्य: याथाय् होम् पूजा यागु पुवनी ,अले जात्रा यागु या: न्यागु: धाइ |
 
                   पुन्ही खुन्हु हे आदिनारायण या मेला क्वचायेका: गणेद्द्य: यात क्वत हया: गणेशस्थानय् तय् हइ, अन चच्छी पूजा आराधना याइ,थ्व धुंका: च्वय् भैरबया थाय् यंकी | थुम्ह भैरब यात आनन्द भैरब वा द्वापर भैरब नं धाइ | थन नं चच्छी पुजा आराधना याना: भ्वय् नइ | भ्वय् नइबले दकले थकाली कथं जुगी (कपाली) अन क्वय् बौत अन लिपा गुलीं नं ब्रत च्वपिं ख: झ्व:लिँ च्वना भ्वय् नइ | थथे भ्वय् नइबलय् मेमेबलय् थें छब्व: या जक भ्वय् नयगु मयासें थम्ह न्ह्याय् दक्व ब्वया भ्वय् नयेगु चलन दु | थ्व भैरब यात मशान भैरब कथं कयातगु दु अले भैरबयात जुगीं हे द्द्य: पुजायाना भक्तजन पिन्त समय् व क्वंचाय् च्वंगु थ्वं प्रसाद कथं बिगु चलन दु | थ्व थ्वं त्वनं धा:सा:सुनानं बिगार याना:सुयाँ प्वा:स्याना च्वंगु दुसा:प्वा स्यागु व बिगार जुगु लनी धइगु जनविश्वास दु |  
 
                   थथे भैरब याथाय् पुजा क्वचाय धुंका: भैरब थाहाँ बिज्याका चाफ: धा:गु थासय् थ्यनकी गणेद्द्य: व महालक्ष्मी द्द्य: या खतय् मेपिं द्द्य:पिं विराजमान याका सिन्दुर जात्रा याइ | सिन्दुर जात्रा सुथय् सुर्द्द्य: लुइगु व तिमिला मबिनिगु इलय् (अन्दाजी ५.३० बजे) निगुली द्द्य:ख: ल्ह्वना:जात्रा याइ | उखुनु तिमिला सुर्द्द्य: लुइधुंका: तकं नं बि मखुनी, सुर्द्द्य: बाँलाक त्वय धुंकल कि सिन्ह: या दिकी, द्द्य: ख: नं दिकी अले लिपा थुपिं निम्ह द्द्य:यंका अन ननिया महाद्द्य:कल्पेश्वर महाद्द्य: याथाय् यंका: देशय् जात्रा याइ | 
  
                  सिन्ह: या जात्रा जूइगु झ्वलय् थक्वा:या लायव धा:थाय् दकलय् न्हापां महालक्ष्मी व गणेद्द्य: या ख: यंकी | अन ताहाफ़:, महालक्ष्मी द्द्य:या न्ह्यने, ल्वंथ, झ्यालफ, नारायन्द्द्य:या थाय् न्ह्यने, अन चाफ:यंकी | अन चाफलय् भैर्द्द्य:या रथ दिकातई| अनहे बहनी बहनी गणेद्द्य:, महालक्ष्मी द्द्य: या ख: दिके हई | चाफलय् ख: डीके धुंका: थन द्द्य: त्वाय चिनेगु धका: फुक्कं द्द्य:पिनी प्रसाद छथाय् तया फुक्कं द्द्य:या थाकुलीं पिं मूना उतिग्यंक इना जात्रा क्वचायेकी |ठुली धुनेवं थ्क्वा:यापिं सकलें ग्वा: त्, बौत्, नायत्, स्यस्यत्, ज्यापूत्, फुक्कं छधि जुया द्द्य:ख: ल्ह्वना: हया: नासलय् तय् हइ | अन आलमत च्याका तगु दइ | आदिनारायण द्द्य:या न्ह्यने: फुक्कं द्द्य:पिं मुने धुंका: दकलय् न्हापां गणेद्द्य:व महालक्ष्मी द्द्य:ख: जात्रा याना ठगु थासय् दिकी अले भैरद्द्य: या ख:ल्ह्वना: नास: द्द्य:स्वचा: चाहिका दिकलकि थुगु दंया जात्रा पुवंक क्वचाई |
 

                  थन न्हापा न्हापा मालाकारतयसं महाकाली द्द्य:या नं जात्रा यागु धयातगु ख: तर थौं कन्ह्य् थ्व जात्रा मजुई धुंकल | थक्वा:या मालाकार त बसाईं सरेजुया: थी थी थासय् च्वंवंगुली थुगु जात्रा मजुगु ख: | 

 

थेच्वया मूजात्रा ब्रम्हायणी , बालकुमारी , भैलःद्यः जात्रा व नवदुर्गा प्याखं 
 
                  थिंला पुन्हिया प्यन्हु न्ह्यः द्यःकनेगु ज्यालिसें यलया गोदावरी नगरपालिका थेच्वय् मूजात्रा कथं न्ह्याइगु ब्रम्हायणी खःजात्रा, नवदुर्गा प्याखं,बालकुमारी खः जात्रा व भैलःद्यः खः जात्रा यानालि लिपांगु दिनय् भुयूसिन्ह जात्रालिसें तःजिक हनिगु जात्रा खः । थिंला पुन्हि अथे धैगु यःमरि पुन्हि खुन्हु थेच्वया च्वय्लाछिइ बालकुमारी व क्वय्लाछिइ ब्रम्हयाणी थःथःगु द्यःछें क्वहाँ बिज्याके धुंका जात्रा न्ह्याइ । देय्या सुरक्षा याय्गु भापाः भैलःद्यः न्हापालाक्क हे च्वय्लाछि विज्याका तइ । थेच्वया धार्मिक आस्थाया  प्रतिक थुपिं द्यःपिनि पूजाआजा नापनापं थःगु लागाय् खः जात्रा याय् धुंकाः पुन्हिया चान्हय् पीथ गणय् (पिङ्गलय्) न्हापालाक्क ब्रम्हायणी व लिपा बालकुमारीयात बाजागाजासहित जात्रा यनि । चच्छि अन हे तइ । थुकियात द्यःपिं थःछें वंगु धाय्गु याः । 
 
                  पिङ्गलं बहनी बाजागाजासहित हाकंन लित हय् धुंकाः थेच्वया थुगु जाात्राय् मू आकर्षणया रुपय् च्वय्लाछिया बालकुमारीयात नवदुर्गाया कुमारी भागी याइगुयात कयातःगु दु । द्यवं द्यःयात भागि याइगु स्वय्त मनूत म्वःम्वः हे मुनी ।
 
                    ब्रम्हयणी व नवदुर्गा देवगणपिन्त पशुबली यिबा द्यःछें थहाँ बिज्याकेगु इलय् भुयूसिन्हःया जात्रा याइगु चलन दु । उगु जात्रा चान्हय् जुइगु खः म्वः म्वः मनू तय्गु ब्वति याना जात्रा अतिकं झःझः धाइ । 
जात्राया लिपांगु दिनय् बालकुमारी द्यः च्वय् बिज्याकीगु इलय् धुमधामं भुयूसिन्ह जात्रा जुइगु खः । अनलि दे स ुरक्षा याइम्ह भैलःद्यःयात थःगु द्यःछें नं भुयूसिन्ह जात्रा यानाः हे बिज्याका जात्रा क्वचाइगु खः । 
थिमिइ जुइगु भुयूसिन्ह जात्रा थें यलया थेच्वय् न भुयूसिन्ह जात्रा दु । ज्यापु जातिं काः बाजं, धिमे बाजं, बासुरी बाजं नापनापं धाः बाजं नं थानाः जात्रा याइगु खँ न्ह्यथिने बहःजु । यलय् धाःबाजं शाक्य बज्राचार्य समुदायपिन्स जक थाय्गु याः ।
 
                     मेगु विशेषता कथं जात्रा अवधिभर मृत्य संस्कारया बिस्कं मान्यता दुगु जुयाच्वन । द्यःकनेगु दिनंनिसें भुयूसिन्ह जात्रा यानाः द्यः च्वय् बिमज्यातले मृत्यु संस्कार मयाइगु परम्परा दु । छुं गुलिं जुया मनू मन्त हे धाःसा द्यःकनेगु दिं मथ्यवं हे घःसु क्वचाय्के माःगु जुयाच्वन । जात्राया इलय् थेच्व देय्या सुं न मनू मन्त धाःसा उम्ह मनूया मृत्यु संस्कार नापं उकुन्हु हे घःसु क्वचाय् धुंकाः तिनि जात्रा निरन्तर जुइगु जुयाच्वन । थुकथं मृत्यु संस्कारया सिइदय्क हे मान्यता बियातःगु थुगु थेच्व जात्रा मेमेगु जात्रा सिवें बिस्कं खनेदु ।
 
                     बालकुमारी, ब्रम्हयणी , नवदुर्गा व भैरवया जात्रा हे थेच्वया मू जात्रा खः । मू जात्राया अप्वः धै थें चान्हय् जक जुइगु जुया स्थानीयपिनिगु ब्वति उप्वः खने दैगु स्वभाविक जुल । अय् नं जात्राया महत्व, रौनकता अप्व दयां न व्यवहारिक कठिनाइ दुगुलिं आवश्यक प्रचार प्रसार जुयाच्वंगु मदु ।
 

Nepal

धुलिखेलमा (शिखलापुर) मनाइने भगवती जात्रा- jayoj narsinghju
काठमाण्डौं बाट ३० कि.मि. पूर्वमा अवस्थित रमणी पर्यटन स्थल धुलिखेललाई पहिले शिखलापुर भनिन्थ्यो जुन १४औं शताब्दीमा राजा आनन्द मल्ल द्वारा स्थापित भएको थियो। संस्कृती तथा परम्परा झल्किएको यस धुलिखेलमा बिभिन्न जात्राहरु विस्केत जात्रा, बुद्ध जयन्ति जात्रा, गाईजात्रा, श्री कृष्ण जन्माष्टमी जात्रा, दशैं भगवती जात्रा, नव दुर्गा जात्रा इत्यादि जात्राहरु मनाउदै आईरहेको छ, जस मध्य यहा“ हरेक बर्ष विस्केत र दशैं गरि दुई पटक भगवतीको जात्रा मनाउने चलन रहेको छ । यो जात्रा १६औं शताब्दी कालमा धुलिखेल भगवती मन्दिरकोे स्थापना भएको र सोहि काल देखि नै यो जात्रा मनाउन सुरु गरिएको स्थानियबासिको भनाइ रहेकोछ ।
पहिले धुलिखेल (शिखलापुर) राज्यको छिमेकी राज्य श्रीखण्डपुर (खड्पु)को माथील्लो भ्यान्डोल डाँडामा दुई अति शुन्दरी तथा उज्यलो अनुहार भएकी वालिकाहरु वाटो विराएर रोई कराई वसेको अवस्थामा केही समय अघि त्यस श्रीखण्डपुरको वाटो भइर पूर्व जाने गर्द थियो, सोहि समयमा केहि मानिसहरुले दिदि चाहिलाई फकाई फुलाई पूर्व लाने क्रममा पहिलो रात वुच्चाकोटमा बास बसिन र भोलि पल्ट विहान उठि हिदेर जाँदा जाँदै पलाञ्चोक पुग्दा साँझ परी त्यहि बाँस बसिन र बिहान उठ्दा ति ठूली बालिका सिलाको रुपमा परिनत भई हाल पलाञ्चोक भगवतीको रुपमा यध्यपी छिन्, त्यस पछि दिदि हराईन भनि बहिनी बालिका त्यहि भ्यान्डोल स्थानमा रोई कराई रहेको स्थानिय बासिन्दाले देखेछन र श्रीखण्डपुरवासीले त्यस रोही रहेको वालिकालाई सोधखोज गर्दा उनी देवी भगवती भएको र बस्न लाई बास नभएको र दिदि हराएको कुरा बताइन् । श्रीखण्डपुरवासीले उक्त वालिका (भगवती) लाई उपयुक्त स्थानमा राख्ने भनेपछि उक्त वालिकाले आफुलाई लैजानको लागि सुनको गरगहना को माग गरिन र श्रीखण्डपुरवासीले एक, दुई दिनमा लिन आउने वाचा का साथ उनिहरु फर्केछन् । यो कुरा धुलिखेल वासी कर्मठ नेतृत्व व्यक्ती चुके परिवारका ‘अजम्बर’ नामक व्यक्तिले थाहा पाएछन् र दुई जना सहयगी लिई सो स्थानमा पुगि ति बालिका लाई धुलिखेल जाँउ भनी आग्रह गर्दा उनीले श्रीखण्डपुरवास संग माग गरे बमोजिम माग राखिन र उनीहरु चलाख भई सुनचाँदीको गहना को सातो फर्सी, लौका,तोरी आदिको फुल बाटबनेको गरगहना बनाएर श्रदापूर्वक बालिका भगवती लाई धुलिखेल जान आग्रह गरेर धुलिखेल लगेछन् , भगवतीले पनि सुनको गरगहना भन्दा फलफुलको गहना उपयुक्त थानी धुलिखेल जान तयार भएछन् र धुलिखेलको तनालेव वाटो (हाल धुलिखेल अस्पतालको डेन्टल भवन), पिपलवोट भएर चुकेहरुको (हाल पुर्णलाल वेजुको) घर र लाता महेन्द्रको घरको ढोका भई गणेश दास र अमृत दास चुकेको घर सुरु¨ खनि वैकुण्ठनाथको घरमा ति बालिका भगवतीलाई राखेछन् जुन घरमा वरिपरि पूरै आखी“ झ्यालले घेरेको थिया । धुलिखेलवासीले भगवतीलाई फकाएर धुलिखेल लगेको कुरा श्रीखण्डपुरवासीले थाहा पाएछ र भगवतीलाई श्रीखण्डपुर जान आग्रह गर्दा श्रीखण्डपुरवासी र धुलिखेलको चुकेको घरमा झगडा तथा ढोका घचाघच् भएछ र भगवती पनी जान नमान्द श्रीखण्डपुरवासीले हाम्रो इजत गयो भनि भगवतीको नाक काटे पछि भगवती सिलामा परिनत भएछ । सो काटेको नाक हाल श्रीखण्डपुरमा यद्यपि छ । नाक काटिएको भगवतीको मुर्ति धुलिखेलको खाछे (चुके) परिवारका ‘वैकुण्ठ नाथ’ नामक व्यक्तिले आप्mनो घरको पुजा गर्ने छुट्टै घरमा लगेर पुजाप्रार्थना गरी राखेकाछन् , जुन घरमा वरिपरि पूरै आखी“ झ्यालले घेरेको थियो ।
समय वित्दै जादा एक दिन धुलिखेलकै हर लक्ष्मी नापितको सपनामा भगवती आई “मलाई धुलिखेलको अग्लो डा“डा भएको ठा“उमा मेरो लागि मन्दिर बनाई दिनुस ” भनि आग्रह गरेपछि धुलिखेल(शिखलापुर) चोच्छेटोलको अग्लो स्थानमा स्थानिय बासिन्दाहरु मिलि मन्दिर बनाई त्यही भगवतीको स्थापना गरिदिए र अजम्बरका तिनै बंशजले भगवतीको प्रतिमूर्ति बनाई पहिलेकी लाई आमा र प्रतिमूर्तिलाई छोरी को संज्ञा दिए । यसरी बषको दुई पटक विस्केत र दशैंमा छोरीलाई आमा संग भेट गराउदा हुने जात्रानै भगवतीको जात्रा हो। सोहि समयमा मात्र स्थानिय बासिहरुले जात्रा भगवतीको दर्शन गर्न पाउद छन् ।
भगवतीको दुई जात्रा मध्य दशैं जात्रा धुलिखेलमा निम्न परम्परा अनुसार मनाउदै आई रहेको छ । दशैंको पहिलो दिन घटस्थापनाको दिन भगवतीको लागि क्वाच्चा (हरिसिद्ध स्कुल) मा जमरा राखिन्छ । त्यसै दिन देखि दशमी सम्म व्राह्मणद्वारा दैनिक चण्डी पाठ गराउने गरिन्छ । दशैंको सातौं दिन फुलपातीको दिन काठमाण्डौंको हनुमान ढोकाबाट रथ जात्राको लागि खड्ग (तरवार) र फुलपाती ल्याई भित्राईन्छ । सोहि दिन धुलिखेलको सरस्वती बजारमा सरस्वतीलाई बली दिई कोट पुजा गरिन्छ । अष्टमिको दिन क्वाच्चामा कालरात्रीको पुजा गरिन्छ । नवमीको दिन क्वाच्चमा रा“गाको बली दिई कोट पुजा गरिन्छ र उक्त रा“गालाई महिषा सुरको रुपमा मानिन्छ । सन्तान नहुने वा छोरा नहुने व्यक्तिले रा“गाको बध गरेमा त्यस व्यक्तिले इच्छाएको कुरा पुरा हुने र सन्तानमा छोरा प्रप्त हुने भन्ने भनाई रहेको छ र हाल सम्म पनि सो भनाई पुरा हुदै आईरहेको छ । सोहि दिन भगवतीको मन्दिरमा कालो बोका बली दिईन्छ ।
भगवतीको प्रमुख जात्रा दशमीको दिन देखि सुरु गरिन्छ । उक्त दिन विहान खाछे (चुके परिवारको छोरी भगवतीलाई मन्दिरकी भगवती (भगवती मन्दिर) भएको ठा“उमा स्थानिय बासिन्दाहरुलाई दर्शन गराउदै पुरा बाजागाजाका साथ मन्दिरका पुजारी (कर्मचार्य) लाई छोरी भगवती तान्त्रिक विधिसहित सुम्पिइन्छन् ।
सोहि दिन आमा छोरीलाई एकै ठा“उमा राखि भक्तजनहरुलाई दर्शन र पुजाआजा गराउछन् । सा“झ पख सबै मानिसको घरमा फुलपातीको दिन पुजा गरेको खड्ग (तरवार) लिएर भगवती मन्दिरमा जम्मा हुन्छन् र अघिल्लो दिन क्वच्चामा रांगा बध गर्ने व्यक्तिको घरमा गई, सो व्यक्तिलाई लिएर क्वच्चा कोट बाट भगवती मन्दिर सम्म तीन पटक परिक्रमा गरि खड्ग जात्रा (चाला) मनाईन्छ । सोहि दिन बेलुकीपख छोरी भगवतीलाई रथमा चढाई बोका बली दिई धुलिखेल राज्यको पश्चिम ढोका गणेश स्थान (पूर्ण संजीवनी लंखनामाई स्कुल)मा लगि त्यहि बास बसाइन्छ । भोलि पल्ट एकादशीको दिन सबै धुलिखेल बासिहरु मिलि रमाइलोका साथ चोच्छे टोल र इटोल बासिले नारायणस्थान सम्म र दुटोल र वटोल बासिहरुले भगवती रथयात्रा जात्रा गदै क्वच्चा कोट भएको स्थान सम्म लैजान्छन् , यसै क्रममा धुलिखेलको लखनडवली सम्म रथ तानातान गरि रमाइलोका साथ रथजात्रा समापन गर्दछन् र रथमा राखिएको छोरी भगवतीलाई कर्मचार्य (पुजारी) ले खाछे (चुके) परिवारलाई छोरी भगवती तान्त्रिक विधिसहित सुम्पिइन्छन् । यसरी लगनडबली बाट चुके परिवारको दिनभर उपवास बसेकि नकि¨ले पुजाआजा भगवती निवासमा फर्काएर लैजान्छन् जुन पुजाआजा कार्य चुके परिवार बाट मात्र गर्ने परम्परा रहेको छ र सो दिन देखि जात्रा समापन गरिन्छ । जात्रा समापन भएको ३ दिन सम्म पुजाको लागि खुल्ला रखिन्छ र चतुर्दशीका दिन बिहान बली पुजा गरि भगवतीलाई पहिलेकै स्थानमा राखि विदा गरिन्छ र सबै स्थानिय बासिन्दालाई पर्साद ग्रहन गराईछ । यस जात्रा अवधि भर जम्मा ६वटा बोका र १वटा रांगाको बली दिने चलन छ ।
भगवती जात्रालाई धुलिखेलको प्रमुख जात्राको रुपमा बडो रमाइलो परम्पराका साथ मनाइन्छ । यो जात्रा सञ्चालन गर्न धुलिखेल नगरपालिका, भगवती गुठि संस्थान, जिल्ला मालपोत कार्यालय र स्थानिय बासिको सहयोग प्राप्त भइ आएको छ । आकाश भैरव क्लव धुलिखेलले जात्रा संचालन व्यवस्थापनको जिम्मा लिदै आएको छ ।
 
 
निष्कर्शः
भगवती जात्रालाई धुलिखेलको प्रमुख जात्राको रुपमा बडो रमाइलो परम्पराका साथ मनाइन्छ । यो जात्रा सञ्चालन गर्न धुलिखेल नगरपालिका, भगवती गुठि संस्थान र जिल्ला मालपोट कार्यालय तथा स्थानिय बासिको सहयोग प्रप्त भइ आएको छ । हाल यस आकाश भैरव क्लव ले व्यवस्थापनको जिम्मा लिदै आएको छ । परम्पराको जगेर्ना, पर्यटन प्रवर्दनको साथै युवाहरु भेलाभै जात्रा भब्यता साथ समापन गरिन्छ ।
 
आकाश भैरव क्लब
धुलिखेल,काभ्रे
 

 17, 2016

 
श्री नीलबाराही गण प्याखं (मध्यपुर बोडे) – छ: गु जानकारी 
 
 
               बोडे देश खोप: जिल्लाया पश्चिम पाखे च्वंगु छगु पुलांगु शहर ख: | मध्यपुर नगर पालिकाया पुलांगु थ्व शहर या पुर्व दुवाकोट, उत्तर पाखे येंया काठमाडौँ जिल्ला या गोठाटार, व पश्चिमे मध्यपुर या नगदेश व ठिमी दुगु जुल | 
 
              नेपा: दे कला संस्कृति जागु बिश्वय चर्चित थाय् ख: | थन बिस्कं बिस्कं या धार्मिक व संस्कृतिक प्याखं त दु | थाय थासय् दुगु प्याखं द्यँ छक, गुलिं (बाह्र बर्ष ) झिन्निदं या छक केनेगु नं याइ | अथेहे खोप: या बोडे नं दच्छी या छक श्री नीलबाराही गण प्याखं  पिकाया स्वचा पेन्हू प्याखं हुइकेगु चलन दु | थ्व प्याखं भाद्र कृष्ण पक्ष द्दितीया खुन्हु निसें पंचमी खुनु तक ( २०७४श्रावण२५ निसें २८तक) स्वचा पेन्हु ल्हुइकेगु याई | थ्व प्याखं या गणय् झिन्गुम्ह (१९) देवदेविपिं दु | थुकीं भैरब- छम्ह (१), बाराही- प्यम्ह (४), कुमारी- प्यम्ह (४), सिंह(सिंद्द्य:)- प्यम्ह(४), गणेश- प्यम्ह(४), द्द्वारपाल- निम्ह (२), याना झिन्गुम्ह (१९) दई | नापं प्याखं ने देवदेवीपिं व्यक्ति यात छम्ह: छम्हे: सित छम्ह: छम्ह: हे ज्वकालु (ज्वनिपिं) दइ | ज्वकालु पिन्सं द्द्य: प्याखं ल्हुइबले व मेमेबले उखेथुखे यायेत ग्वाहाली, याना नापं नापं हे जुइ | थ्व प्याखंने ज्वकालु बाहेक मे मेपिं ब्यक्तिपिंस नं ग्वाहाली याना: च्वंगु दइ |  
 
               भाषा बंशाबली व देवमाला बंशाबली कथं करिब (२४००) निप्यस दं न्ह्य उज्जैन नगर या राजा विक्रमादित्य नेपाल वबले हरिसिद्दी देवी प्याखं (जलप्याखं) न्ह्याकुगु ख: | नेपा: मण्डले गण प्याखं त अप्व धायथें मल्लकालं तिनी न्ह्यागु खनेदु | ने.सं. ६३३ सं खोप: देशे अनिकाल जुगुलिं जुजु सुबर्ण मल्ल (भुवन मल्ल नं धाई) खोप: दे या नवदुर्गा प्याखं पिकागु, अले थ्व नापं नापं हे थिमी या लायकू भैल: द्द्य: व बोडेया नीलबाराही प्याखं नं न्ह्याकुगु ख: धइगु खं बंशाबली दु | 
 
               जन कथन कथं थ्व नीलबाराही गण प्याखं स्वयम् नीलबाराही द्द्य: नं हे स्यना: पिकागु ख: धइगु दु | गथे धासा: थ्व कथं न्हापा न्हापा बोडेया नीलबाराही जंगल नापं “चुलिचाड़ो” धा थाय् बुईं ज्या: याना: च्वंबले नीलबाराही द्द्य: ध्वं (स्याल) जुया टिगनी च्वंगु जंगलय् यंका प्याखं स्यना: गनं यंकु ख: अनहे लितछ्वया हल | आतकनं प्याखं स्यंगु थाययात गंख्य: चा धाई | प्याखं, गुलिसिन पेन्हु, गुलिसिन लच्छी, निला स्यना हगु नं धाई | प्याखं स्यना: लिहाँ वबले (बुँज्या: याना थाय) ज्या: यायेगु ज्याभ् (कु,कुकिचा) व बस्तु त (दुगु, च्वले) गन त्वता थकुगु ख: अन हे दयाच्वन | 
थथे प्याखं स्यने धुंका प्याखं या बिधिबिधान त ताम्रपत्रखे च्वया बिया हगु जुल | थुकिया आख: बांलाक मथुगुलीं तान्त्रिक भीमदत्त कर्माचार्य यागु ग्वाहाली कथं नीलबाराही या गण प्याखं ध्वं तयगु छेंन पिदंगु ख: धइगु खं आतक नं पुष्टि जुयाच्वंगु दु | थ्व थथे ख: कि - आताकं ध्वं तयेगु छें नास: कुथि वा प्याखं स्यनिगु थाय् अ: खा: (आँगन) दनी | थन खाँसि धाथाय् नं प्याखं लिहाँ वयबले बिदा कायेगु चलन दु |  
 
               पेन्हुतक हुइकिगु प्याखं न्ही न्ही अ:खा अर्थात् द्द्य: छेंनं पिहाँ वया लाछितोल, लायकु, बिष्णुघाट, भांगुतोल जुया खाँसी टोलय् हई | खाँसितोलं लाछीतोलजुया द्द्य: छें लिहंवना प्याखं सिधयेकी | प्याखं जोछी फुकं गण द्द्य: पिनी छप्वा: छ्प्वा: सुकुन्दा च्याका: त:गु दइ | भैरब व दकसिवे लिउने च्वनिम्ह: गणेद्द्य: या मुस्याँ (चिलाख) दइ उकिं सुकुन्दा च्याके म्वा: |
 
               भद्र कृष्णपक्ष द्दितिया निसें पंचमी खुन्हु तक जुइगु थ्व जात्राय् थन मनूतय्सं तधंक, हर्षो उल्लास कथं द्द्य:पिंन्त पूजा छाया: हनी, आतकं नं हना वया च्वंगु नं दु | थुकी अन च्वपिं जक मखु, पिने पिने च्वं वनाच्वपिं तर अनया स्थानीय बासिन्दा तयस्ं नं जात्रा जोछी न्ह्याखुनुसां लाका पूजा, मखुसा दक्षिणा जुसां छाय् मागु चलन दु | थ्वबले थनया मनूतयसं बुँ ज्या: व मेमेगु ज्या: याइ मखु |    टिगनीनं जात्रा यात मागु मुस्याँ (चिलाख) ज्वना:वयेमा गुकिं नीलबाराही प्याखंयात् “टिगनी या मिखा: बोडे या जात्रा” धका: धाइ नापं पुर्खापिंस धार्मिक आस्था, बिश्वासं लल्हानात:गु छगु संस्कृतिक सम्पदा या रुप थ्व प्याखंयात न्ह्याबलें न्ह्याना च्वने फयेमा धइगु टेवा बिया च्वंगु खनेदु |  
 
                 एतिहासिक नीलबाराही प्याखं यात भाषा बंशाबली महालक्ष्मी प्याखं नं धा:गु  खनेदु | मल्ल कालय्  देशे सुरक्षायु  लागि अष्टमात्रिका स्थापना यागु तर बोडे चाहिं त्रि-देवी जक स्थापना यागु खनेदु | त्रि-देवी मध्ये नीलबाराही गण प्याखंने बाराही व कुमारी जक दुथ्याकात:गु दु | थुकिया कारण महलक्ष्मीया उग्र पन ख: धइगु कथन दु | तर थ्व श्री महालक्ष्मी द्द्य: प्यम्ह महालक्ष्मी धका: काइगु लि छम्ह: ख: |  
o

 

बैशाख

 

ताजा अपडेट

भक्तपुर ≫ बोडे | ठिमी

काठमाडौं ≫ जमल

ललितपुर ≫ पाटन

   

संरक्षक
नाम:
फोन:

संयोजक 
नाम:
फोन:

संयोजक
नाम:
फोन:

सम्पादक
नाम:
फोन:

१. अमात्य २.भडेल ३. देवज्ञ ४. द्वा ५. जोन्छे ६.खोंजु ७.मानन्धर ८.नकर्मी ९.प्रधान १०.राजोपाध्याय११.शिल्पकार १२.थकूलवाट १३.अवाले,अवाल१४.भजु १५. दलि १६. फैजु १७. जोशी १८.खोेसिं १९.मास्के २०.नापित २१.प्रधाना्ड २२.शर्मा २३.शिवाचार्य २४.थान्जु २५. बदगामी २६. भौमिखा २७.डंगोल २८.गाइजु २९. जुवाल ३०.कोजु ३१.माथेमा ३२.नेमकुल ३३.प्रजापति ३४.राजथला ३५.सुवाल ३६. तुुइतुइ ३७ .बैदार ३८.भोछिभोय३९. देउला ४०.गोंगल ४१. कक्षपति ४२.ख्वाउजु ४३.मूल ४४.न्याछ्यो ४५.पुजारी ४६. रामुदामु ४७. सिंह,सिं ४८.तुलाधर ४९ .बैद्य ५०.भुजु ५१.धाख्वा ५२. र्खाली ५३. कंसाकार ५४.लाभाजु ५५.मुलेपति ५६.न्याइच्याई ५७.पुतवार ५८.रंजितकार ५९.स्थापित ६०.उदास ६१ .बजिमय ६२.बिजूक्छे ६३.धौबन्जा ६४.गोसाई ६५.कारञ्जित ६६.लाकौल ६७.मुल्मी ६८.वन्त ६९.रघुवंशी ७०.राया ७१.श्रेष्ठ ७२.गजनथछें ७३. बज्राचार्य ७४ .बुद्धाचार्य ७५. धौभडेल ७६.गोसली ७७.कर्माचार्य ७८. लाखे ७९.मुनाकर्मी ८०.पाछै ८१.रजक ८२.साहूखल ८३. तमी ८४.उलक ८५ .बलामी ८६. ब्यांजु ८७. धौजल्य ८८.गुरुवाचार्य८९.कसजु ९०.लिगल ९१.मुनंनकर्मी ९२.पहरी ९३.राजवंशी ९४.शैजु ९५.तमोट ९६ .बनेपाली ९७. चक्रधर ९८. धवा ९९. ग्वंग १००. कायस्थ१०१.मधिकर्मी १०२.मुनिकार १०३.पलाञ्चोके१०४.राजभण्डारी१०५.साखः १०६.ताम्राकार १०७ .बनिया १०८. चाकुबजी१०९.ध्वंजु ११०. हाच्छेथु १११. खड्गी ११२.महर्जन ११३.मुस्याचु ११४.पालिखे ११५.राचल ११६.शाही ११७.तण्डुकार ११८.बासुकला ११९. चित्रकार१२०. दिपकार१२१. हाडा १२२ .खें १२३.मालाकार,माली१२४.नायजु १२५.पात्रवंश १२६.राजकर्णिकार१२७.शाक्य १२८.तौजल्य १२९. बाती १३०. चुके १३१. दुवाल १३२. हेंजु १३३. खिचाजु १३४.मल्ल १३५.नगरकोटी १३६.पिया १३७.राजलवट १३८.शिख्राकार १३९.थैव